Correct afstellen van een toonarm

Geschreven door Reind Dooyeweerd woensdag, 06 april 2005 15:19

Hier vind je de tutorial voor het CORRECT afstellen van de toonarm. Hierbij worden namelijk nogal vaak fouten gemaakt door de beginnende dj. Dit heeft niet alleen als gevolg dat de naald sneller zal skippen maar ook dat je naald/vinyl sneller slijt. Een eeuwige zonde dus aangezien vinyl en naalden een kostbare zaak zijn waar je zolang mogelijk wilt genieten.

Het correct afstellen van de toonarm is dus van groot belag, het is niet alleen beter voor je naalden maar voorkomt ook onnodig harde slijtage van je vinyl.

Contoleer bij aankoop van de draaitafels of alles aanwezig is voor je verder gaat met de tutorial!

• Contragewicht
• Headshell of een compleet element zoals de concorde pro.
• Eventueel bijgeleverde kabels
• Platter

Controleer na het uitpakken van de draaitafel of er geen zichtbare beschadigingen zijn aan de draaitafel. Zijn deze er wel en gaan deze verder dan een krasje op de deckplate is het verstandig contact op te nemen met de webshop of verkopende partij. Na de cosmetische inspectie van de draaitafel is het zaak te kijken of alle buttons e.d goed ingedrukt kunnen worden en ook weer netjes terug komen op hun plek, daarnaast kan er meteen gecontroleerd worden of de toonarm op de draaitafel niet teveel speling heeft op zijn lagers. Dit laatste is vrij simpel zelf te controleren door de arm beet te pakken en deze zachtjes proberen heen en weer te bewegen (met de nadruk op zachtjes). Je zal snel genoeg voelen of er speling op de lagers zit of niet.

Wat is het nadeel van speling op de lagers? Ook hier weer een vrij simpel antwoord, speling op een toonarm resulteert in een instabielere toonarm dan een toonarm die ontdaan is van speling op de lagers. Vrijwel iedere draaitafel heeft hier last van (met uitzondering van de Technics SL1200) en in veel gevallen is het door een ervaren shop te verwijderen (de enige die wij kennen waarvan we weten dat men het correct doet is New-Line). Ga hier echter niet zelf aan de slag met een schroevendraaier en laat het ook zeker niet doen door iemand die denkt dat hij/zij het wel kan. Het gaat dan maar al te vaak mis omdat men de lagers te strak aan draait en dat is nog velen malen erger dan een toonarm waar iets speling op zit. Daarnaast is een lager welke TE strak is aangedraaid vaak niet meer te redden en zal er een nieuwe lager geplaatst moeten worden. In veel gevallen word het dan een compleet nieuwe toonarm en dat is een duur grapje in veel gevallen.

Een aanvulling op deze tekst vind je op de site van new-line. Lees dit stuk tekst ook goed door, het gaat hier tenslotte om je dure dj gear en het tegenwoordig schreeuwend dure vinyl. Aangezien je zolang mogelijk met je spullen wilt doen is het afstellen van je arm en element van essentieel belang.

Voor we een stap verder gaan met de tutorial is het zaak de onderdelen van de toonarm te herkennen, in het onderstaande plaatje is een toonarm afgebeeld met alle bijbehorende onderdelen.

Stap 1 -> Ortofon Concorde gebruikers en mensen met elementen waarbij de headshell en het element geintergreerd is kunnen dit deel over slaan. Mensen die het element nog in een headshell moeten schroeven dienen dit stuk zeer aandachtig door te lezen.

Als eerste schroeft men het element in de headshell en houd daarbij 52mm aan (zie afbeelding hier onder) tussen stylus tip en aansluitpunt om zo een correcte overhang afstelling te verkrijgen. Deze is om de naald op een loodrechte manier het vinyl af te laten tasten. Er zijn mensen die beweren dat het element naar voren of achteren plaatsen een grotere stabiliteit op zou leveren, leuk bedacht maar zulke mensen vertellen er vaak niet bij dat je vinyl een tandje harder zal slijten.

Zorg er voor dat het element ook in een rechte lijn gemonteerd word met de headshell. Sommige turntablists zetten het element iets scheef in de headshell. Ook dit is af te raden omdat de aftast hoek van de naald zo niet meer klopt en ook hier weer je vinyl een tandje harder om zeep geholpen word. Een voorbeeld van juiste montage van het element in de headshell zie je hier onder afgebeeld.

Na het monteren van het element in de headshell is het zaak de draadjes van de headshell te verbinden met het element. Vaak staat dit aangegeven in de bijgeleverde documentatie van een element maar op de afbeelding rechts is ook duidelijk te zien welke kleur draad op welke pin aangesloten dient te worden. Let er op dat de connectoren goed aangesloten worden anders zal dit ptoblemen op gaan leveren wanneer je aan het werk gaat met bijvoorbeeld tijdcode vinyl.

Stap 2 -> Schoef na het monteren van het element in de headshell deze op de toonarm en draai deze goed aan (met beleid). Bij sommige headshells is het nodig om een rubberen ringetje te monteren tussen headshell en toonarm om zo residu speling tussen element en arm te verwijderen. Mocht er geen rubber ringetje mee geleverd zijn met het element en heb je speling tussen element en toonarm contact dan de winkel waar je de draaitafels vandaan hebt voor zo'n rubbertje.

Zet de arm vast in de armsteun. Dit voorkomt dat de arm omhoog springt bij het opschoeven van het contra gewicht met als gevolg dat de naald beschadigd raakt. Plaats de draaitafels nu op een stabiele ondergrond.

Stel de draaitafel nu waterpas door middel van de pootjes die op de draaitafel gemonteerd zijn (bierviltjes werkt ook mocht je de poten niet kunnen verstellen). Voor het goed functioneren van de anti skating en de juiste instelling van de naalddruk is het van belang dat de draaitafel waterpas afgesteld word. Dit kan prima met een waterpas uit de gereedschaps kist maar pas wel op dat je niets beschadigd. Je stelt de draaitafel eerst van voor naar achter waterpas en dan van links naar rechts.

Sluit na het waterpas zetten van de draaitafel indien nodig de kabels al vast aan maar steek deze nog niet in het stopcontact en mixer.

Stap 3 -> Plaats het contragewicht zoals op onderstaande afbeelding te zien is. (Technics gebruikers: Let er op dat je het extra gewichtje wat bij geleverd is niet monteerd. Gooi ze van mijn part weg maar monteer ze niet anders krijg je je arm niet netjes correct afgesteld)

Stap 4 -> Zet de anti skating op 0 wanneer dat nog niet het geval is en balanceer nu de arm zodat deze als het ware netjes horizontaal zweeft. Dit is je 0 punt, op onderstaande afbeelding aangeduid met het groene vinkje. Door het contragewicht naar je toe of van je af te draaien verplaats je het zwaartepunt met als gevolg dat de arm omhoog of naar beneden wijst. Wanneer de arm netjes horizontaal zweeft is deze correct gebalanceerd.

Stap 5 -> Zet nu je arm weer vast in de arm klem.

Stap 6 -> Draai nu de voorste ring van je contra gewicht op 0. Let op alleen de indicatie ring (met de getallen er op) draaien.

Draai nadat je de indicatie ring op 0 hebt gezet het complete contragewicht (tegen de klok in) net zolang tot dat je het gewenste aantal grammen naalddruk hebt bereikt. Over het algemeen zit dit bij de meeste elementen rond de 4 gram maar je kunt het aanbevolen aantal ook terug vinden in het boekje of op de website van de desbetreffende fabrikant van het element of je kijkt of je element in deze lijst staat waarbij de aanbevolen naalddruk vermeld staat voor de veel voorkomende elementen.

Stap 7 -> Instellen anti-skating. Het instellen van de anti skating is heel simpel en er zijn hele simpele regels voor.

• Mensen die veel scratchen zetten de anti skating op 0
• Mensen die mixen (het meerendeel van de bewegingen voorwaarts is) zetten deze op dezelfde waarde als het aantal grammen naalddruk welke ze zojuist ingesteld hebben. Wanneer de anti skating bijvoorbeeld niet verder gaat dan 3 en je hebt 4 gram naalddruk ingesteld zet je de anti skating op de maximale waarde van 3.

Nu zijn we klaar wat betreft het afstellen van het naald gewicht maar nog niet klaar met het compleet afstellen van de toonarm. Naast het correct instellen van de toonarm en anti skating is het ook van een groot belang dat de arm hoogte goed word ingesteld. Sommige goedkopere draaitafels (de zogenaamde instappers) bieden deze mogelijkheid niet. Mensen met bijvoorbeeld een Reloop RP4000 of JB Systems Q30 waarbij de arm niet in hoogte versteld kan worden kunnen het volgende deel van de tutorial over slaan.

---

Hoogte instellen van een toonarm.
Meestal geeft de fabrikant van je naald wel aan hoe hoog de aanbevolen armhoogte is. Beter is om dit zelf goed te controleren want uit ervaring blijkt dat bijna geen enkele draaitafel dezelde hoogte instelling hanteerd. (ze doen nou eenmaal niet alles netjes).

Het werkt als volgt:

• Leg een normale plaat op de draaitafel -> geen extreem dikke of dunne dus (en 1 die recht is -> niet geheel onbelangrijk)
• Unlock je hoogte instelling doormiddel van het Lock schuifje. (in de richting van het rode pijltje)
  
• Draai nu voorzichtig aan de hoogte instelling (ring onderaan de arm)
  

Vrijwel alle DJ elementen hebben een vlakke onderkant onder aan het plastic blokje waar de echte naald in zit (wit/blauw blokje bij een Stanton 500, zilver bij de Ortofon Pro). Deze onderkant moet zo gelijk mogelijk aan de plaat lopen (parallel). In dat geval zal de armhoogte (en de naaldhoek) behoorlijk correct zijn, een voorbeeld zie je op de afbeelding hier onder.

Bij twijvel liever je arm iets te laag af stellen dan te hoog. Stel je de arm namelijk te hoog in dan staat deze als een beitel op het vinyl in te hakken tijdens het afspelen.

Plaats de arm weer terug in zijn houder en zet deze weer vast. Lock nu de hoogte instelling van je toonarm en controleer of er geen rest speling meer op de toonarm zit. Hoogte instellen van een toonarm doe je overigens alleen bij aanschaf van een nieuwe draaitafel OF het monteren van een ander type element. Wanneer je switcht van een Ortofon concorde pro naar een Ortofon concorde nightclub om maar een voorbeeld te noemen is het niet nodig om de hoogte van je toonarm opnieuw in te stellen.

---

Nu de naalddruk en hoogte van de toonarm correct zijn ingesteld is het zaak de draaitafels aan te sluiten op de mixer. Zorg er voor dat alle apparaten tijdens het aansluiten UIT staan. Pak de RCA (tulp) kabels van de draaitafel en plug deze in op een phono ingang van je mixer. Sluit daarna de derde draad (ook wel aarde of ground wire genoemd) aan op je mixer. Vaak is daarvoor een grote schoef voor geplaatst achter op de mixer in de buurt van de RCA (tulp) ingangen van de mixer en aangeduid met GND (zie onderstaande afbeelding).

 

Wanneer je mixer op de phono kanalen beschikt over een phono/line switch (zie afbeelding hier boven) zet deze dan op phono.

Nu alles aangesloten is op je mixer kan de mixer op zijn beurt weer aangesloten worden op je geluids systeem. In 99 van de 100 gevallen bij zolderkamer dj's is dat de oude stereo set van pa. Sluit de master output van je mixer aan op een line ingang van je geluids systeem (tape, cd, aux e.d mag ook zolang het maar geen phono ingang is).

>Nu alles aangesloten is mogen de stekkers in de contact dozen en kan alles ingeschakeld worden, draai voor je alles aan zet eerst even de gains en master output dicht op je mixer. Houd bij het inschakelen van je dj apparatuur altijd onderstaande volgorde aan.

• Aanzetten -> draaitafels - mixer - geluids systeem
• Uitzetten -> geluids systeem - mixer- draaitafels

 

Nu alles aangesloten is en alles aan staat gooi je de eerste plaat op de decks, zet je de naald er op en laat je de plaat lopen. Schuif nu van het kanaal waar de draaitafel op aangesloten is de fader volledig open en draai dan de gain open tot deze een waarde bereikt van -4db. Hetzelfde geld overigens voor de master fader en als het goed is zou alles nu moeten werken en ben je klaar om aan het echte werk te gaan beginnen.